ياى مجهول - كلمهء نفى يعنى بدون هر شكلى و بدون هر طريقى . هيچمدان ( hic - ma - d n ) ص . پ . ياى مجهول - كاملا نادان و بىعلم . هيچمرد ( hic - mard ) ص . پ . ياى مجهول - كمينه و فرومايه و حقير . هيچ وجه ( hic - vajh ) پ . ياى مجهول - كلمهء نفى يعنى نه در همه حال . هيختن ( hixtan ) ف م . پ . ياى مجهول - بركشيدن و از نيام بيرون بيرون كشيدن شمشير را . هيخته ( hixte ) ص . پ . ياى مجهول - شمشير كشيده شده . هيد ( hayd ) ا . پ . ابزارى كه بسان خرمن كوفته را بباد مىدهند و آن را هيد خرمن : نيز گويند . هيد ( hayd ) ا . ع . مضطرب و پريشان . و جنبش . و چون از حال كسى استفسار كنند مىگويند : هيد مالك : يعنى چسان است حال تو . و يق : ضربته فما قال لى هيد مالك : يعنى زدم آن را و متغير نشد . و اتى فلان القوم فما قالوا له هيد مالك : آمد فلان در نزد آن قوم و بوى نگفتند چگونه است حال تو . و ايام هيد : در جاهليت روزهاى مرگامرگى را مىگفتند . و ما له هيد و هاد : يعنى نيست مر او را حركت و جنبشى و يا نه حركت مىكند و نه از چيزى منع مىكند و نه از چيزى منزجر مىگردد . هيد ( hayd ) م . ع . هاده هيدا و هادا ( از باب ضرب ) : ترسانيد آن را و رنج رسانيد آن را . و هاد الشئ : حركت داد و جنبانيد آن چيز را . و اصلاح كرد آن چيز را پس از خرابى . و نيز هاد الشئ : ازاله كرد آن چيز را و از جاى بركند و بر گردانيد . و زجر كرد . و يق : ما يهيدنى ذلك : بىآرام نمىكند من را اين و باك ندارم ازين . و هدت الرجل : منع نكردم و زجر ننمودم آن مرد را . و نيز هيد : بانك بر زدن بر شتر . هيد ( hayd ) و ( hid ) ا . ع . كلمه‌ايست كه بدان زجر مىكنند شتر را . هيدان ( hayd n ) ا . ع . مرد ترسو و جبان . و فلان يعطى الهيدان و الريدان : فلان مىبخشد و عطا مىكند مردم شناخته و ناشناخته را . هيدب ( haydab ) ا . ع . ابر فرو هشته دامن . و ريشهء جامه . و كس فروهشتهء زن . و اشك پى هم ريزان . و مرد كندخاطر و عاجز و گران‌سنك . و نام اسبى . هيدبى ( haydab ) ا . ع . نوعى از رفتار با كوشش اسب و جز آن . و ابن الهيدبى : نام شاعرى . هيدبى ( haydabiyy ) ص . ع . رجل هيدبى الكلام : مرد بسيار سخن . هيدج ( haydaj ) و هيدخ ( haydax ) ا . پ . اسب جوان تيز و تند و جهنده كه به زحمت و صعوبت رام گردد خصوصا در سه سالگى . و لگام اسب تيز و تند . هيدكر ( haydakor ) ا . ع . زن بسيار گوشت . هيدكور ( haydakur ) ا . ع . پنهان شونده جهة فريفتن . و زن بسيار گوشت . و زن جوان شگرف اندام نيكو كرشمه . و شير دفزك . هيدكور ( haydakur ) ص . ع . بيت هيدكور الاساطين : خانه‌اى كه ستونهاى آن ثابت و برقرار باشد . هيدكورة ( haydakurat ) ا . ع . رن بسيار گوشت . هيدلة ( haydalat ) ا . ع . غليواج . و راندن شتر بسرود . هيده ( hayde ) ا . پ . هيد يعنى ابزارى كه بدان خرمن كوفته را بباد دهند و هيدهء خرمن نيز گويند . هيذار ( hayz r ) و هيذارة ( hayz rat ) ص . ع . رجل هيذار : مرد بيهوده‌گوى بسيار سخن . و كذلك رجل هيذارة . هيذام ( hayz m ) ا . ع . اكول و پرخوار . و دلير و شجاع . هيذبى ( hayzab ) ا . ع . نوعى از رفتار با كوشش اسب . هيذ خرمن ( hayze - xarman ) ا . پ . هيده خرمن . هيذم ( hayzam ) ا . ع . شتاب رو و سريع . هير ( hayr ) و ( hir ) ا . ع . نصف اول از شب . و باد شمال . هير ( hir ) ا . پ . ياى مجهول - آتش . و طاعت و عبادت . هير ( hir ) ا . پ . مأخوذ از سنسكريت - طلا و زر . هير ( hayyer ) ص . ع . آنكه بىباكانه در چيزى مىافتد . هير ( hayyer ) ا . ع . نصف اول از شب . و باد شمال . هيراب ( hir b ) ا . پ . نام فرشته‌اى كه بر باد حكم مىكند . هيرآباد ( hir - b d ) ا . پ . ياى مجهول - نام شهر حاكم‌نشين خلخال . هيراد ( hir d ) ا . پ . خود را تازه‌روى و خوشحال بمردم وانمود كردن . هيربد ( hir - bod ) ا . پ .